ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ (1)

The houses of the lawyers are roofed with the skins of the litigants

Αγγλική παροιμία

ΟΙ ΦΛΕΓΟΜΕΝΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Στο Θοδωρή Βοριά

1.

Μαύρα σύννεφα
πάνω απ' το λιμάνι
Όνειρα νεκρών

2.

Σκληραίνει το φως
στο απλωμένο χέρι
των τοκογλύφων

3.

Στις παρελάσεις
περήφανες σημαίες
τα προσχήματα

4.

Μόνος στο πλήθος
στο ρυθμό των βρυχηθμών
τρελός χορευτής

5.

Ποιός κεραυνός
τα βάθη της αβύσσου
επικυρώνει;

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

Η ΑΝΤΟΧΗ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ

Στο Γιάννη Ευθυμιάδη

(Αντίδωρο για το "ΣΤΙΓΜΑ")

1.

Σκιές πουλιών

στον καθρέφτη των δρόμων.

Χρώμα της βροχής.

2.

Κίτρινα φύλλα:

Ν' ακούν τα βήματά σου

οι κορυδαλλοί

3.

Σκοτεινά φύλλα:

Συλλαβίζουν τον κόσμο

ακατάληπτα

4.

Σώμα της μνήμης:

Πληθαίνουν τα φύλλα σου,

οι χρονοδείκτες

5.

Κυκλοι στο νερό,

πατήματα στην άμμο,

οι χρονοδείκτες

6.

Μικρές παλάμες

Το βάρος μιας ρέμβης

να μεταλάβεις.

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

XAI-KOY (Της θλίψης)

1.
Φωνή σαρκασμού.
Στόμα του παρελθόντος,
αδυσώπητο.

2.
Κλεισμένη θύρα.
Στην αιθάλη του χρόνου
σχήμα του σταυρού.

3.
Θλίψη του φθαρτού:
Οι δρόμοι που χορεύουν
μέσα στη σκόνη

4.
Ξένος στους δρόμους.
Παράπονο στα χείλη.
Κεκραγάριον.

5.
Κομμάτι χαρτί.
Καταφεύγω στις λέξεις,
ετοιμόρροπος.

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

ΠΕΡΙ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΟΡΘΟΤΗΤΟΣ

Χτυπούσαν τ΄ασταμάτητα ρολόγια της πόλης κι ήθελα να φύγω με των ταπεινών πραγμάτων το σκοπό, να γίνω πάλι το μικρό σκανταλιάρικο παιδί, το τελώνιο που ξεχάστηκε πάνω στη γή, παρωδώντας ύμνους , προσευχές, σχήματα, σύμβολα, επώνυμα...
Μα έμενα εδώ, στους εικονικούς δρόμους τριγυρνώντας, θύμα και θύτης των λέξεων, έρμαιο και κηδεμόνας των ονομάτων. Με τις απορίες του Κρατύλου και του Θεαίτητου, με το έξωθεν ακρόαμα "τί ποτε βούλεται τον λόγον ημίν σημαίνειν;"
Γιώργο, Γιώργο ........ Γιατί μας αποδοκιμάζει ο σοφιστής; "Ειπέ μοι, ουκ αισχύνη τηλικούτος ών, ονόματα θηρεύων;"

Ο ΚΑΛΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΣΒΕΙΚ

Στις 3 Ιανουαρίου 1923 αφήνει την τελευταία πνοή του , υποκύπτοντας στο χρόνιο αλκοολισμό o Jaroslav Hasek . Ημιτελές και το πιό φημισμένο έργο του "Ο καλός στρατιώτης Σβέικ"

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

Στις 3 Ιανουαρίου 1911 , ψάλλοντας ύμνους και τροπάρια των Φώτων , περνά το σύνορο ανάμεσα στη θεία και την ανθρώπινη δικαιοσύνη, το "σκοτεινό τρυγόνι" , ο κοσμοκαλόγερος των Ελληνικών Γραμμάτων . Να τον μνημονεύουμε "όταν μας βρίσκει το κακό" , όπως υπέδειξε ο Οδ. Ελύτης.

«Εις ένα μνήμ’ αγνώριστον μικρού κοιμητηρίου /Δεν θέλω να το βλέπουν ακτίνες του ηλίου ./ Μηδέ κυπάρισσος σκαιά, μηδ’ απεχθής ιτέα, /Να το σκιάζη. Καταιγίς ας το κτυπά βιαία! /Και δεν θέλω θυμίαμα, δεν θέλω ψαλμωδίαν./ Να έλθης μόνον σε ζητώ, μίαν θαμβήν πρωίαν, /Να βρέξης μ’ ένα δάκρυ σου το διψασμένο χώμα/ Κι ας σβήση με το δάκρυ σου και τ’ όνομά μου ακόμα»

ΡΑΙΝΕΡ ΜΑΡΙΑ ΡΙΛΚΕ

Das Stundenbuch (Το Ωρολόγιο)

Το βιβλίο της μοναστικής ζωής


Γείτονα Θεέ, αν σε μακριά νυχτιάν
με χτύπους δυνατούς, καμιά φορά σ’ έχω ενοχλήσει,
είναι γιατί , σπάνια την ανάσα σου ακούγοντας , είχα ανησυχήσει
και ξέρω: είσαι ολομόναχος στην κάμαρα. Αν
κάτι χρειάζεσαι, κανείς δεν είναι στο πασπάτεμά σου
να τρέξει να σου φέρει ένα νερό:
Πάντα ακρουμάζομαι . Δώσε ένα μικρό
σημάδι μόνο. Είμαι πολύ κοντά σου.

Μόνο ένας τοίχος φτενός ανάμεσά σας
βρίσκεται κατά τύχη. Ω ναι, θα το μπορούσε
μια κραυγή μόνο από τα στόματά μας
ευτύς να τον κυλούσε
χάμω, δίχως κρότο και δίχως ταραχή.

Έχει απ’ τις εικόνες σου χτιστεί.

Κι οι εικόνες σου ως ονόματα στέκουν εμπρός σου.
Κι όταν ανάβει μέσα μου έξαφνα το φως σου
που μ’ αυτό το βάθος μου σ’ αναγνωρίζει,
στα πλαίσια του μια λάμψη το σκορπίζει.

Κ’ οι αισθήσεις μου που γρήγορα έχουν παραλύσει
ανέστιες είναι κι από σε έχουν χωρίσει

(Μετάφραση Άρη Δικταίου )


Ο ποιητής (από τα Neue Gedichte)

Μακρυά από μένα φεύγεις Ώρα
Και το φτεροκόπημά σου με πληγώνει ακόμα.
Μόνος: Τι να το κάμω πια το στόμα;
Τι τη νύχτα μου; τι να κάμω τη μέρα μου τώρα;

Δεν έχω σπίτι ,δεν έχω αγαπημένη,
γωνιά δεν έχω η ζωή μου ν ακουμπήσει.
Το κάθε τι που του δίνομαι πλουταίνει
και θα με σπαταλήσει.

(μετάφραση Άρη Δικταίου)





28 Δεκεμβρίου 1926 (ξημερώνοντας η 29)

Ο ποιητής που τραγούδησε «φώναξε με , αγάπη, φώναξε με, στο νυχτωμένο σπίτι ν’ ακουστεί η φωνή σου …» , ο ποιητής που τόλμησε να το ευχηθεί «Πρέπει να πεθαίνει κανείς γιατί τις ξέρει. Να πεθαίνει στην άφατη του χαμόγελου άνθηση , να πεθαίνει στ’ ανάλαφρά των χέρια . Να πεθαίνει πλάι σε γυναίκες…» γκρέμισε των Τοίχο των Εικόνων , για να ψάξει για τον Μεγάλο Τρομαγμένο….

ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΓΚΟΝΤΟ

22 Δεκεμβρίου 1989. Ο Σάμιουελ Μπέκετ βαρέθηκε να περιμένει το Γκοντό και πήγε να τον συναντήσει .

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ

21 Δεκεμβρίου 1998. Πέρασε προς την Ελευθερία ο Μιχάλης Κατσαρός (γεν. 1923) . Ας διαβάσουμε τη διαθήκη του.

Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΟΥ

Αντισταθείτε
σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι
και λέει: καλά είμαι εδώ.
Αντισταθείτε σ’ αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι
και λέει : Δόξα σοι ο Θεός.
Αντισταθείτε
στον περσικό τάπητα των πολυκατοικιών
στον κοντό άνθρωπο του γραφείου
στην εταιρία εισαγωγαί- εξαγωγαί
στην κρατική εκπαίδευση
στο φόρο
σε μένα ακόμα που σας ιστορώ.

Αντισταθείτε
σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες ατέλειωτες στις παρελάσεις
πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι
σ’ αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει
έντυπα αγίων λίβανον και σμύρναν
σε μένα ακόμα που σας ιστορώ.

Αντισταθείτε πάλι σ’ όλους αυτούς που λέγονται μεγάλοι
στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε
στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες
σ’ όλα τα ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε
σ’ όλους που γράφουν λόγους για την εποχή
δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα
στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις
από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό αρχηγό τους.
Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών και διαβατηρίων
στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη διπλωματία
στα εργοστάσια πολεμικών υλών
σ’ αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια
στα θούρια
στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους
στους θεατές
στον άνεμο
σ’ όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς
στους άλλους που κάνουν το φίλο σας
ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ αντισταθείτε.

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την Ελευθερία.

ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΠΟΝΤΙΚΙΑ

Υπάρχουν πράγματα που πρέπει να κάνεις στη ζωή σε βάρος
εκείνων που ονειρεύεσαι και αγωνίζεσαι ν' αποχτήσεις

John Steinbeck "Of Mice and Men"

JOHN STEINBECK

Αφού δοκίμασε όλα "τα σταφύλια της οργής" , ανάμεσα σε"ανθρώπους και ποντίκια" , ο βάρδος των ανθρώπων John Steinbeck πέρασε "Ανατολικά της Εδέμ" , αναζητώντας στις ουράνιες βοσκές "τον Αγνωστο Θεό" στις 20 Δεκεμβρίου 1968 .

"Ύστερα απο την αναμφισβήτητη ανάγκη της ζωής και της αναπαραγωγής, ο άνθρωπος λαχταρά ν ' αφήσει ένα σημάδι του εαυτού του, μιά απόδειξη, ίσως, πως κάποτε ήταν στη ζωή. Αφήνει αυτή την απόδειξη στο ξύλο, στην πέτρα, ή στη ζωή άλλων ανθρώπων. Ο μεγάλος αυτός πόθος υπάρχει σ' όλους, απο το παιδί που γράφει βρωμόλογα σ΄ένα δημόσιο αποχωρητήριο ως το Βούδα , που χαράσσει τη μορφή του στο πνεύμα της φυλής. Η ζωή είναι τόσο φαινομενική. Νομίζω πως αμφιβάλλουμε σοβαρά άν υπάρχουμε και προσπαθούμε να τ' αποδείξουμε με κάθε τρόπο"

John Steinbeck "Pastures of Heaven" (μετ. Σοφίας Μαυροειδή- Παπαδάκη)

ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ (ΑΛΟΝΖΑΝΦΑΝ)

Δέκα χρόνια χωρίς το μεγάλο ηθοποιό
(19-12-1996)

EDITH PIAFF

19 Δεκεμβρίου 1915

Γεννιέται το "σπουργιτάκι" με τη βαθιά φωνή.

ΑΝ ΔΕ ΜΟΥΔΙΝΕΣ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΚΥΡΙΕ

Αν δε μού δινες την ποίηση Κύριε
δε θάχα τίποτε για να ζήσω

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ (19-12-1912 - 1991)

ΤΟΠΙΟ ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΟ

Έν' αλλόκοτο φεγγάρι , σαν ένα κομμάτι πάγου,
πεθαμένο και στημένο μες στη μέση του πελάγου,

μια βουβή μεγάλη ξέρα, πιό γυμνή κι απο παλάμη,
μ΄ένα γέρικο, θλιμμένο, τραγικό μικρό καλάμι,

κ' ένας ίσκιος - ένα κάτι, που δεν ξέρω τι έχει χάσει,
κι απο τότε φέρνει γύρα, μή μπορώντας να ησυχάση,

-παγωμένο το χαμένο κι΄όλο φως εκείνο τρίο,
σιωπούσε κι αγρυπνούσε, μες στη νύχτα, μες στο κρύο...

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (1889-1944)

ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΝ

Όλος ο κόσμος "φλογερό"
καμίνι" τ΄ονομάζει
διότι ... τούβλα κάποτε
και κεραμίδια βγάζει

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΗΣ (1860-1938)

ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΜΝΗΜΕΣ (χαι-κου)

Όχθη της νύχτας.
Στο λιβάδι της βροχής
οι μικρές μνήμες

Οι μικρές μνήμες
με σταγόνες βροχής
ξαναγυρίζουν

Οι μικρές μνήμες
δέντρα καθρεφτισμένα
μοσχομυρίζουν

Μοσχομυρίζουν
τ' ανθισμένα χείλη σου
πίσω στο χρόνο

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ

(πάνω στο ποίημα του James Joyce All day... )

Όλη τη μέρα των υδάτων τη φωνή
ακούω βαριά ν ' αναστενάζει
σαν το θαλασσινό - θλιμμένος- το πουλί,
που , μόνο, τα φτερά του δοκιμάζει
κι ακούει των ανέμων την κραυγή
στο κύμα το μονότονο, που σπάζει

Όπου κι αν πάω τώρα με φυσούν
οι παγωμένοι άνεμοι κι οι γκρίζοι.
Και μέσα μου το νιώθω να λυσσούν
κι η θάλασσα βαριά ν΄ αντιβουίζει.
Κι ακούω να κυλά, νύχτα και μέρα
παλίρροια κι εδώ και προς τα πέρα.

Γ.Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ

Χορδές ηχούν του γάμου τη χαρά.
Τα τύμπανα βογγούνε τ΄ όνομά σου
και λαχταρώ να βρίσκομαι σιμά σου
και να φορώ τ' αγγέλου τα φτερά.

Μα γλίστρησα στου πόνου το σκαλί
και σκίστηκε το ρούχο μου σε ράκη.
Του δαίμονα με κρώζει το κοράκι
κι άβυσσος την άβυσσο καλεί.

Στην έρημο να φύγω προσπαθώ
και να χαθώ στην αγκαλιά της άμμου.
Μα κάτι πάντα σέρνεται κοντά μου
και τρώει της ψυχής μου τον ανθό.

Της ύπαρξης σηκώνω το σταυρό.
Που είν΄ο Γολγοθάς να με λυτρώσει
κι ένδυμα καινούργιο να μού δώσει
τη θύρα του νυμφώνα σου να βρω;

Γ. Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ