ΝΑ ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΠΟΙΗΤΗΣ

Εκ Παρισίων Δώρον πρωτοφανές : - Ο Βίκτωρ Ουγγώ εδέχθη προ ημερών εν τη οικία του την εξής παράδοξον επίσκεψιν . Πρεσβεία συγκειμένη εκ τεσσάρων Μορμόνων παρουσιάσθη όπως τω προσφέρη δύο εκ των ωραιοτέρων κορασίων της φυλής των Μορμόνων, παρακαλούσα συγχρόνως τον μέγαν ποιητήν να τας δεχθή ως γυναίκας του ! Ο Ουγγώ έμεινεν , εννοείται, έκθαμβος εκ του δώρου τούτου και εξέφρασε την έκπληξίν του τω αρχηγώ της πρεσβείας , όστις όμως τω απήντησεν απλούστατα ότι οι Μορμόνοι εννοούν και καλά να έχουν απογόνους του μεγάλου ποιητού! ….Ο λόγος αυτός, όστις βεβαίως θα εθεωρείτο άριστος παρά του ποιητού εις άλλην εποχήν , τω απήρεσεν ήδη , και ούτως η πρεσβεία ανεχώρησεν μετά των δύο κορασίων – λέξις σπανιωτάτης χρήσεως ενταύθα – τα οποία είχεν εκλέξει ο μέγας των Μορμόνων ιερεύς δια να κάμουν Ουγγάκια. Να τι θα πή να ήνε κανείς ποιητής!

(ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 13/11/1883)

IMMORTALITY

Among the April woods
deeper and deeper
-embarrassed not afraid –
I told my soul to sing.
A murmur in the trees…
My lips just hold the name :
“Immortality”

GEORGE C. ANYFANTIS

Η ΠΙΣΤΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ (αποσπάσματα)

1. Μέσα στην Ανάσταση του Ιησού, στη νίκη κατά του θανάτου, κρύβεται εξιδανικευμένος και λυτρωμένος ο καημός του ανθρώπου για το εφήμερο της ζωής

2. Αν θελήσουμε να ερευνήσουμε σε τι βασίζεται ψυχολογικά η χριστιανική θρησκεία , θα ιδούμε αμέσως ότι δύο είναι οι δοξασίες που καθορίζουν τη φυσιογνωμία της: ο νόμος της αγάπης και η ανάσταση των νεκρών, Το πρώτο αποτελεί μια προσφορά στην κοινωνική πραγματικότητα, το δεύτερο μιαν εποικοδομητική επαγγελία, προορισμένη να στηρίξει , μέσα στην ενδόμυχα ιδιωτική σφαίρα, την πορεία της ζωής.

3. Η θεμελίωση της θρησκείας του Χριστού έχει γίνει με πλήρη συνείδηση ότι το δράμα, άρα το κρίσιμο πρόβλημα βρίσκεται στο εντεύθεν , όχι στο επέκεινα

4. Το φοβερό του θανάτου δεν είναι μόνον ότι δείχνει τη ζωή πρόσκαιρη. Είναι κι’ ότι μοιάζει να την αφήνει αδικαίωτη, αφού την παρουσιάζει απατηλή, Έπρεπε να πολεμηθεί αυτό ακριβώς το ψυχοφθόρο αίσθημα. Η κραυγή του Αποστόλου γίνεται εδώ γοερή «Ει δε ανάστασις νεκρών ουκ εστίν , ουδέ Χριστός εγήγερται. Ει δε Χριστός ουκ εγήγερται , κενόν άρα το κήρυγμα ημών , κενή και η πίστις υμών.» Είναι δραματική η λογική αλληλουχία των συλλογισμών σ’ αυτό το χωρίο.

5. Μέσα στον αποκαλυπτικό οραματισμό του Χριστιανισμού οι απανωτές γενιές των ζωντανών δεν κάνουν τίποτ’ άλλο παρά να γεννάνε, υπομονετικά σκυμμένες, έναν ωκεανό από νεκρούς , που θα φουσκώσει ξαφνικά και θα παφλάσει νικηφόρος.

6. Αλλά γιατί ν’ απορούμε που ο θάνατος ως ιδέα, υπό ομαλές συνθήκες, έχει τόση δραστικότητα και υπονομεύει το ηθικό μας; Ο άνθρωπος βλέπει τον κόσμο από μια και μόνον οπτική γωνία που του είναι υποχρεωτική: τον εαυτό του. Απώλεια του εαυτού του ίσον απώλεια του κόσμου.

7. Και ο θάνατος είναι σε τελευταία ανάλυση, μια έννοια υποκειμενική. Δεν έχουμε λοιπόν μόνο το ψυχολογικό απαράδεκτο που αντιστρατεύεται το νόμο του θανάτου. Έχουμε και το αδιανόητο. Μαζί και τα δύο, προκαλούν την αυτόματη εξέγερση.

8. Για τον άνθρωπο του καιρού μας, η πίστη του Πάσχα έχει γίνει θρησκευτική και κοινωνική γιορτή, έθιμο, αλλά χωρίς εσωτερικό νόημα. Ο θάνατος σε μια εξοντωτική αντεπίθεση ξανακέρδισε τις παλιές του θέσεις.

9. Μιλάνε για ηθική κρίση με οποιαδήποτε αφορμή, για ψύλλου πήδημα και δεν βλέπουν την αληθινή, τη βαθύτατη κρίση που μαστίζει τις ψυχές των ανθρώπων. Εκείνην που τους κάνει να χαροκοπούν , ν’ αδιαφορούν, να ξοδεύονται , να σπαταλιούνται, να φτηναίνουν, να εξοντώνονται, ν’ αποδιοργανώνονται , δίχως αισθητό λόγο, και που δεν αποβλέπει παρά μόνο στο να γεμίσει το φοβερό, το μαύρο κενό… Ποτέ οι στοχασμοί του Πασκάλ για τη «διασκέδαση» δεν ήταν τόσο επίκαιροι. Μέσα στο στρόβιλο της βακχείας μας , σβήσαμε όλες τις λαμπάδες του Πάσχα



ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ

Από το βιβλίο του «ΟΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ ΤΟΥ ΚΑΪΝ»

ΣΤ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ

Στ’ όσιου Λουκά το μοναστήρι , απ’ όσες
γυναίκες του Στειριού συμμαζευτήκαν
τον Επιτάφιο να στολίσουν , κι όσες
μοιρολογήτρες ώσμε του Μεγάλου
Σαββάτου το ξημέρωμα αγρυπνήσαν,
ποια να στοχάστη – έτσι γλυκά θρηνούσαν ! –
πως κάτου απ’ τους ανθούς , τα’ ολόαχνο σμάλτο
του πεθαμένου του Άδωνη ήταν σάρκα
και πόνεσε βαθιά ;
Γιατί κι’ ο πόνος
στα ρόδα μέσα , κι’ ο Επιτάφιος Θρήνος,
κ’ οι αναπνοές της άνοιξης που μπαίναν
απ’ του ναού τη θύρα, αναφτερώναν
το νού τους στης Ανάστασης το θάμα,
και του Χριστού οι πληγές σαν ανεμώνες
τους φάνταζαν στα χέρια και στα πόδια,
τι πολλά τον σκεπάζανε λουλούδια
που έτσι τρανά, έτσι βαθιά ευωδούσαν!

Αλλά το βράδυ το ίδιο του Σαββάτου
την ώρα π’ απ’ την Άγια Πύλη το ένα
κερί επροσάναψε όλα τα’ άλλα ως κάτου
κι’ απ’ τα’ Άγιο Βήμα σάμπως κύμα απλώθη
το φως ώσμε την ξώπορτα , όλοι κι’ όλες
ανατρίχιαξαν π’ άκουσαν στη μέση
απ’ τα «Χριστός Ανέστη» μιαν αιφνίδια
φωνή να σκούξει : «Γιώργαινα ο Βαγγέλης!»

Και να ο λεβέντης του χωριού , ο Βαγγέλης
των κοριτσιών το λάμπασμα, ο Βαγγέλης
που τον λόγιαζαν όλοι για χαμένο
στον πόλεμο . Και στεκόταν ολόρτος
στης εκκλησιάς τη θύρα, με ποδάρι
ξύλινο, και δε διάβαινε τη θύρα
της εκκλησιάς, τι τον κοιτάζαν όλοι
με τα κεριά στο χέρι, τον κοιτάζαν,
το χορευτή που τράνταζα τα’ αλώνι
του Στειριού, μια στη όψη, μια στο πόδι,
που ως να το κάρφωσε ήταν στο κατώφλι
της θύρας, και δεν έμπαινε πιο μέσα!

Και τότε – μάρτυράς μου να’ ναι ο στίχος
ο απλός κι αληθινός ετούτος στίχος –
απ’ το στασίδι που μουνα στημένος
ξαντίκρισα τη μάνα, απ’ το κεφάλι
πετώντας το μαντίλι, να χιμήξει
σκυφτή και ν’ αγκαλιάσει το ποδάρι,
το ξύλινο ποδάρι του στρατιώτη,
- έτσι όπως το είδα ο στίχος μου το γράφει
ο απλός κι αληθινός ετούτος στίχος –
και να σύρει απ’ τα βάθη της καρδιάς της
ένα σκούξιμο « Μάτια μου….Βαγγέλη !»

Κι ακόμα μάρτυράς μου να’ ναι ο στίχος
ο απλός κι αληθινός ετούτος στίχος –
ξοπίσωθέ της, όσες μαζευτήκαν
από το βράδυ της Μεγάλης Πέφτης,
νανουριστά, θαμπά για να θρηνήσουν
τον πεθαμένον Άδωνη, κρυμμένο
μες στα λουλούδια, τώρα να ξεσπάσουν
μαζί την αξεθύμαστη του τρόμου
κραυγή που, ως το σκοτάδι που κρατιόμουν,
ένας πέπλος μου σκέπασε τα μάτια.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ "ΛΥΡΙΚΟΣ ΒΙΟΣ"

ΑΧΙΝΟΣ

Την ποίηση, αν δεν υποχωρεί,
μπορείς να τη βιάσεις,
δεν είναι δα πρωτόβγαλτη παρθένα
έχει ασκηθεί στην πονηριά και την υποκρισία.
Χρόνια και χρόνια σου ορκιζόταν
αιώνια πίστη κι αφοσίωση
καταβροχθίζοντας κομμάτια απ' τη ζωή σου
για μιά παραίσθηση, για μιά παραφορά,
που τελικά κατέληγε σε κλάμα...
Και τώρα
τάχα δε σ' αναγνωρίζει...
Σε προσπερνά γυρνώντας το κεφάλι,
με αμούστακα αγοράκια χαριεντίζεται,
ανύποπτες παιδούλες ξεμυαλίζει -
Ου να χαθεί ! Δε θα της κάνω το χατήρι,
δε θα την πιάσω απ' τα μαλλιά,
το αραχνούφαντό της δε θα σκίσω...
Ξέρω το βρίσκεται απο κάτω,
τί ματαιότης εγκοσμίων σαρκάζει,
ποιά τρύπα καιροφυλακτεί
-ένδοξους κι άδοξους, μεγάλους και μικρούς -
σαν μαύρος αχινός
να μας ρουφήξει.

ΟΡΕΣΤΗΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ
"ΑΛΜΠΟΥΜ ΑΠΟΚΟΜΜΑΤΩΝ"

ΔΙΣΚΟΙ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΦΩΝΟΥ

Οι σκουριασμένες φωνές
σβήνουν πρώτα στη μνήμη.
Βαθαίνει το μαύρο
στις σήραγγες των ονείρων.
Χρόνος, μύγες και σκόνη
κι ο δαίμονας του φόβου,
λυπημένες μουσικές
στις βάρκες των ματιών σου…
Κι ο στεναγμός του ανέμου:
«Είμαστε πάντα μόνοι»

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

Ο Ιησούς εγκαταλείπει τον πατέρα του

Βρήκα χτες βράδυ το Χριστό, ρακένδυτο,
σε μια γωνιά να ζητιανεύει.

Ήταν ισχνός και κάτωχρος,
μες στο δριμύ ψύχος του φετινού χειμώνα,
αξύριστος, τα δόντια του χτυπούσαν,
βήχας φριχτός
του ξέσκιζεν αλύπητα το στήθος.

Καθήσαμε σ’ ένα παγκάκι
κι έβγαλα κονιάκ από το πανωφόρι μου
και του δωσα.

Μάλωσα με το γέρο μου, αδερφέ μου,
τα βρόντηξα όλα
και όπως τώρα
στου λιμανιού τα στέκια αυτά τη βγάζω
μου είπε, και μου ζήτησε τσιγάρο.


ΑΝΕΣΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ
(ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1956-1993)

ΣΟΝΕΤΟ

Περιστέρα της φαντασίας αλήτισσα
που τις στερνές αγάπες προσανάβεις
ψυχή του ανθού, της μουσικής , της λάμψης
περιστέρα της φαντασίας αλήτισσα.

Πέτα πάνω απ’ την πέτρα που ερημίτισσα
τη λούζει η παγοθάλασσα των πόνων.
Στο διάβα σου ένα φως αν πέσει μόνον
πάνω απ’ την πέτρα τη μουντή ερημίτισσα.

Πέτα πάνω απ’ τη σκυθρωπή ερημίτισσα,
Περιστέρα της φαντασίας, χιονιού φτερούγα
σαν όστια θεϊκή , τόσο ελαφρούλα

σα νιφάδα χιονιού, φτερούγα θεία,
κρίνος, ανθός χιονιού, πάχνη, ευλογία,
περιστέρα της φαντασίας αλήτισσα

RICARDO JAIMES FREYRE (1872-1933)
(μετ. Ηλίας Ματθαίου «ΠΟΙΗΣΗ ΙΣΠΑΝΟΦΩΝΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ»)

ΤΑΛΑΝΤΕΥΣΗ

Ο χρόνος μου ο πεντηκοστός ήταν φευγάτος
κι ήμουν εγώ, άντρας μονάχος
σ’ ένα γεμάτο του Λονδίνου καφενείο
μ’ άδειο φλυτζάνι κι ανοιχτό βιβλίο
στου τραπεζιού το μάρμαρο το κρύο.

Κι ενώ τα γύρω μου κοιτούσα αφηρημένος,
Ένιωσα ξάφνου να ‘μαι φλογισμένος
Και είκοσι λεπτά, λίγο πολύ,
τόση μου φάνηκε η χαρά μου εκεί
ήμουν ευλογημένος κι’ ευλογούσα τη ζωή.

WILLIAM BUTLER YEATS
(μετ. Σπύρος Ηλιόπουλος)

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΧΕΛΩΟ

Έτσι σαν ανέκδοτο .....

Αρθρο 13 Ν 3841/2006

1. Τα έργα μερικής εκτροπής του άνω ρου του ποταμού Αχελώου προς τη
Θεσσαλία χαρακτηρίζονται ως έργα μεγάλης κλίμακας και εθνικής σημασίας.

2. Εγκρίνεται το Σχέδιο Διαχείρισης των λεκανών απορροής των ποταμών Αχελώου και Πηνειού Θεσσαλίας, που εκπονήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Δημόσιων Εργων (Γ.Γ.Δ.Ε.) του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Εργων (Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.) και θεωρήθηκε από την Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Εργων. Το σχέδιο αυτό επισυνάπτεται ως Παράρτημα Β` του παρόντος νόμου.

3. Εγκρίνονται οι περιβαλλοντικοί όροι και περιορισμοί, για τους οποίους τηρήθηκαν πλήρως όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων και των διαδικασιών δημοσιοποίησης και διαβούλευσης με το ενδιαφερόμενο κοινό και τις συναρμόδιες Υπηρεσίες, από τις κείμενες διατάξεις της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας για το περιβάλλον και την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς και οι οποίοι αναφέρονται στην κατασκευή και λειτουργία των έργων μερικής εκτροπής του άνω ρου του Αχελώου ποταμού προς τη Θεσσαλία. Η τήρηση των όρων αυτών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση των έργων και βαρύνει το φορέα εκτέλεσης και λειτουργίας τους. Οι
περιβαλλοντικοί όροι επισυνάπτονται ως Παράρτημα Γ` του παρόντος νόμου.

4. Δημόσια έργα, καθώς και έργα της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η.), τα οποία δημοπρατήθηκαν και κατασκευάσθηκαν ή βρίσκονται στο στάδιο κατασκευής και αφορούν σε έργα εκτροπής του άνω ρου του ποταμού Αχελώου προς Θεσσαλία και έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, επιτρέπεται να λειτουργήσουν ή να ολοκληρωθεί η κατασκευή τους σύμφωνα με το εγκρινόμενο σχέδιο διαχείρισης και τους εγκρινόμενους κατά την προηγούμενη παράγραφο περιβαλλοντικούς όρους.

ΥΛΙΚΑ ΜΝΗΜΗΣ

(χαι - κου στη μνήμη του πατέρα )

1

Αρχαίος λυγμός
στο παγωμένο χώμα:
ταπεινή βροχή

2.

Πικρό το δάκρυ,
τη δίψα του θανάτου
ξεδιψάζοντας

3.

Δάχτυλο σκληρό
δείχνοντας ουρανό
το κυπαρίσσι

4.

Κάτω στον κάμπο
κατρακυλούν σύννεφα
γεμάτα λύπη

5.

Σκεύος οδύνης
στην ηχώ του θανάτου
μοιρολογώντας

6.

Σαρξ εκ της σαρκός,
η νύχτα με προσμένει:
έσχατος λόγος


7.

Ρίγος της φρίκης:
Στα παραπετάσματα
ο φεύγων χρόνος


8.

Λέξεις των νεκρών :
Κώδικες των ονείρων
ανεξήγητοι

9.

Στίχοι και στίχοι ,
ορφανοί στ’ ονείρου
τα μεσάνυχτα

10.

Στη μαύρη νύχτα
βωμός κάθε σου λέξη,
αστραπόφωτος

11

Στα παλιά βιβλία
χνάρια της απουσίας σου:
Υπογραμμίσεις

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

XAI-KOY (Μικρά νυχτερινά)

1

Κλωνάρι μ’ άστρα.
Αμίλητο φεγγάρι
Τρέμουν τα χείλη

2.

Η νύχτα πέφτει,
ψιθυρίζουν οι κήποι
«Ερωτευθείτε»

3.

Νύχτα του θέρους:
Ο ποταμός των άστρων,
ο άλλος δρόμος

4.

Νύχτες των μύρων:
Το φεγγάρι στα νερά
ίχνος ονείρων ….

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

XAI-KOY (Τ' ΑΝΕΜΟΥ)

Ι

Στα δαφνόφυλλα
παράφορος άνεμος:
ώρα του μάντη

ΙΙ

Χρησμός ανέμου:
Μεσάνυχτα, μια λεύκα
κροταλίζοντας

ΙΙΙ

Ρυθμός της νύχτας,
ο ψίθυρος της λεύκας
ακατάληπτος

IV

Φθαρτός ουρανός.
Άνεμος στα στάχυα
ο φεύγων χρόνος

V

Χορός ανέμου
Λαγωνικό του χρόνου
στα χαμόκλαδα

VI

Η νύχτα πέφτει.
Της λήθης ο αγέρας
στον ανεμοδείκτη.

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

Ο ΒΑΛΤΑΣΑΡ ΕΙΧΕ ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ

1459

Belshazzar had a Letter-
He never had but one-
Belshazzar’s Correspondence
Concluded and begun
In that immortal Copy.
The Conscience of us all
Can read without its Glasses
On Revelation’ s Wall –

Ο Βαλτάσαρ είχε ένα γράμμα –
Δεν είχε παρά μόνον ένα –
Η αλληλογραφία του Βαλτάσαρ
άρχισε και τέλειωσε
σε κείνη την αθάνατη γραφή.
Η Συνείδηση όλων μας
μπορεί να διαβάσει χωρίς τα γυαλιά της
στον τοίχο της Αποκάλυψης.

EMILY DICKINSON "The Complete Poems"

Απόδοση στα Ελληνικά Γ.Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Να γυρίσω μέσα μου τα μάτια!
Στις φλούδες τις μυριστικές,
στην πέτρα τ’ ανεξήγητου χρησμού,
στη ραφή των σκισμένων ημερών μου.
Να βρω το μικρό σπουργίτη
που ζητιανεύει τα ψίχουλα
μιας ανείπωτης λέξης
πάνω στο φράχτη της σιωπής.
Να γίνω πάλι το δέντρο που χορεύει
με το μαντίλι τ’ ανέμου
στο γκρεμό της ομορφιάς...
Αμήν !

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

ΚΑΠΟΤΕ ...ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ

Η τε γαρ πλάτανος αύτη μαλ' αμφιλαφής τε και υψηλή, του τε άγνου το ύψος και το σύσκιον πάγκαλον, και ως ακμήν έχει της άνθος, ως αν ευωδέστατον παρέχοι τον τον τόπον. Η τε αυ πηγή χαριεστάτη υπό της πλατάνου ρει μάλλα ψυχρού ύδατος , ωστε γε τω ποδί τεκμήρασθε. Νυμφών δε τινών και Αχελώου ιερόν απο των κορών τε και αγαλμάτων έοικεν είναι. Ει δ' αυ βούλει, το εύπνουν του τόπου ως αγαπητόν και σφόδρα ηδύ. Θερινόν τε και λιγυρόν υπηχεί τω των τεττίγων χορώ. Πάντων δε κομψότατον το της πόας, οτι εν ηρέμα προσάντει ικανή πέφυκε κατακλινέντι την κεφαλήν παγκάλως έχειν

Και ο πλάτανος αυτός είναι πολύ φουντωτός και υψηλός και της λυγαριάς το ύψος και η πυκνή σκιά πάρα πολύ ωραία και πόσο τ' άνθια της είναι στην ακμή τους, ωστε γεμίζουν ευωδιές πάρα πολύ τον τόπο. Και η πηγή πάλι κάτω απο τον πλάτανο χαριτωμένη τρέχει με πολύ κρύο νερόι, όπως τουλάχιστον καταλαβαίνει κανείς από το πόδι του. Φαίνεται από τας κόρας και τα αγάλματα, οτι είναι ιερό (τόπος αφιερωμένος) κάποιων Νυμφών και του Αχελώου. Κι αν πάλι θέλης (κι άλλο), το ωραίο αεράκι του τόπου πόσο είναι επιθυμητό και πολύ ευχάριστο με καλοκαιριάτικο και μελωδικό ήχο συνοδεύει τη χορωδία των τζιτζικιών. Το πιό χαριτωμένο όμως απ' όλα είναι το χορταράκι, γιατί έχει φυτρώσει σ' ανάλαφρη ανωφέρεια κατάλληλα, αφού ξαπλώση κανείς , να έχη το κεφάλι του πάρα πολύ ωραία.

ΠΛΑΤΩΝ "ΦΑΙΔΡΟΣ " 230 Β2-C6 (μετ. Ν. Αχείμαστου)

CESARE BECCARIA - ΠΕΡΙ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΝΩΝ

Οι πλειότεροι νόμοι δεν είναι παρά προνόμια μερικών τινών ανθρώπων, ήγουν φόρος, τον οποίον πληρώνουν οι πολλοί προς ωφέλειαν ολίγων τινών

Cesare Beccaria "Περί αδικημάτων και ποινών" (μετ. Χαρ. Π. Σοφιανόπωλου - εκδ. 1842)

ΘΕΛΩ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η αλήθεια παραμένει αλήθεια και όταν ακόμη το υποκείμενον την αναγνωρίζει και την προασπίζει μόνον από της στενής απόψεως του ιδίου αυτού συμφέροντος . Τον Shylok φέρουσι προ του δικαστηρίου το μίσος και η επιθυμία της εκδικήσεως δια να αποκόψη μίαν λίτραν σαρκός από το σώμα του Antonio , αι λέξεις όμως, τας οποίας ο ποιητής θέτει εις το στόμα του είναι εξ ίσου αληθείς, όπως και αν προήρχοντο από κάθε άλλον. Είναι η γλώσσα την οποίαμ το προσβληθέν περί δικαίου αίσθημα θα ομιλή πάντοτε εις πάντα τόπον και χρόνον. Είναι η δύναμις και το αδιάσειστον της πεποιθήσεως, ότι το δίκαιον είναι πάντοτε δίκαιον . Είναι η παραφορά και το πάθος του ανδρός, όστις έχει την συναίσθησιν, ότι εις την υπόθεσιν ,την οποίαν υποστηρίζει, δεν πρόκειται μόνον περί του ιδίου του προσώπου, αλλά περί του νόμου. Τη λίτρα το κρέας , είναι οι λόγοι τους οποίους θέτει ο Shakespeare εις το στόμα του Shylok «τη λίτρα το κρέας που απαιτώ, την αγόρασα ακριβά, είναι δική μου, και τη θέλω. Αν μου την αρνηθήτε , ανάθεμα στους νόμους σας ! Δεν θάχει το δίκαιον της Βενετίας καμμία δύναμη. …. Θέλω το νόμο …. Έχω εδώ το γραμμάτιό μου.»

«Θέλω το νόμο» . Ο ποιητής κατόρθωσε δια των τριών αυτών λέξεων να αποδώση την πραγματικήν σχέσιν του δικαίου υπό την υποκειμενικήν αυτού έννοιαν προς το δίκαιον υπό την αντικειμενικήν τοιαύτην ως και την σημασίαν του διά το δίκαιον, τόσον επιτυχώς, όσον ουδείς φιλόσοφος του δικαίου θα ηδύνατο να πράξη τούτο. Διά των λέξεων αυτών μετεβλήθη το ζήτημα δια μιας , από απλήν απαίτησιν του Shylok εις υπόθεσιν αφορώσαν τον νόμον της Βενετίας. Πόσον μέγα και γιγαντιαίον φαίνεται το ανάστημα του ανδρός, όταν εκφέρη τους λόγους αυτούς ! Δεν είναι πλέον ο Εβραίος , ο οποίος αξιοί μίαν λίτραν σαρκός , είναι αυτός ούτος ο νόμος της Βενετίας, όστις κρούει την θύραν του Δικαστηρίου , διότι το δικαίωμά του και ο νόμος της Βενετίας είναι έν και το αυτό πράγμα. Με το ιδικόν του δικαίωμα ανατρέπεται και αυτός ο νόμος της Βενετίας. Και όταν βλέπει τις αυτόν τότε να συντρίβηται υπό το βάρος της δικαστικής αποφάσεως , ήτις δι’ ευτελούς ευφυολογήματος ματαιοί την άσκησιν του δικαιώματός του και να απέρχηται κλονιζόμενος, με λυγισμένα τα γόνατα, συντετριμένος, ακολουθούμενος από τον σαρκασμόν όλων, πώς δύναται τις να αποδιώξη το συναίσθημα, ότι μαζί του εκάμφθη ο νόμος της Βενετίας, ότι δεν πρόκειται περί του Εβραίου Shylok, όστις απέρχεται συρόμενος, αλλά περί της τυπικής εκείνης μορφής του Εβραίου του Μεσαίωνος, του παρία εκείνου της κοινωνίας, ο οποίος εις μάτην κραυγάζει δια δικαιοσύνην;

Rudolf von Jhering (1818-1892)
“Der Kampf ums Recht” (Ο αγών διά το δίκαιον)
μετ. Σπυρ. Μανούσου εκδ. 1931

ΣΕΙΡΗΝΕΣ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΙΑ

Ι

Κρατώντας το νήμα μιας λέξης
πλανήθηκα στο λαβύρινθο των ονείρων,
γυρεύοντας να σκοτώσω το Τέρας.
Στους άδειους διαδρόμους,
στις αυστηρές κάμαρες,
στις σκοτεινές σκάλες
στις γωνιές με τις σβησμένες στάχτες
μ’ ακολουθούσε η σκιά σου , αμίλητη.
Σ’ αντίκρυσα στον καθρέφτη.
Μια στιγμή πριν την αυγή ψιθύρισες:
«Τι τους νοιάζει τους νεκρούς ο πετεινός;
Τι τους νοιάζει τους νεκρούς η μέρα;»

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ

ΠΑΝ

Στα βράχια του έρμου ακρογιαλιού και στης τραχιάς χαλικωσιάς
τη λάβρα,
το μεσημέρι, όμοιο πηγή, δίπλα από κύμα σμάραγδο,
τρέμοντας όλο , ανάβρα’…

Γαλάζια τριήρη στο βυθόν, ανάμεσα σ’ εαρινούς αφρούς,
η Σαλαμίνα,
και της Κινέτας, μέσα μου κατάβαθος ανασασμός,
πεύκα και σκίνα.

Το πέλαγο έσκαγ’ όλο αφρούς και, τιναχτό στον άνεμο,
ασπροβόλα’
την ώρα που τ’ αρίφνητο κοπάδι των σιδέρικων
γιδιών ροβόλα’ …

Με δυό σουρίγματα τραχιά που- κάτουθε το δάχτυλο
απ’ τη γλώσσα
βάνοντας –βούιξ’ ο μπιστικός, τα μάζωξ’ όλα στο γιαλό
κι’ ας ήταν πεντακόσα!

Κι όλα σταλιάσανε σφιχτά τριγύρ’ απ’ τα κοντόθαμνα
κι’ απ’ το θυμάρι,
κι ως εσταλιάσανε, γοργά, τα γίδια και τον άνθρωπο
το κάρωμα είχε πάρει.

Και πιά, στις πέτρες του γιαλού, κι’ απάνου απ’ των σιδέρικων
γιδιών τη λάβρα,
σιγή . Κι ως από στρίποδα, μεσ’ απ’ τα κέρατα, γοργός
ο ήλιος, καπνός ανάβρα’ …

Τότε είδαμε – άρχος και ταγός- ο τράγος να σηκώνεται
μονάχος,
βαρύς στο πάτημα κι’ αργός, να ξεχωρίσει κόβοντας, κ’ εκεί
όπου βράχος,

σφήνα στο κύμα μπαίνοντας , στέκει λαμπρό για ξάγναντο
ακρωτήρι,
στην άκρη απάνου να σταθεί, που η άχνη διασκορπά τ’ αφρού
κι’ ασάλευτος να γείρει,

μ’ ανασκωμένο, αφήνοντας να λάμπουνε τα δόντια του,
τ’ απάνω χείλι,
μέγας κι’ ορτός, μυρίζοντας το πέλαγι το αφρόκοπο,
ως το δείλι !

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ