ΧΡΟΝΟΣ - Ι.Μ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Αργά μετρώ το πέρασμα των σκοτεινών ωρών

στην προκυμαία που λιγοστά, τα εσπέρια τρέμουν φώτα

Μακριά η καμπάνα των ωρών το πέρασμα σημαίνει.

Και συ καρδιά μου, που άγρυπνη μια θλίψη σε παιδεύει

οπλές αλόγων ν αντηχούν στου δρόμου ακούς τα βάθη

Οι επίσημες στιγμές χτυπούν την πόρτα της ψυχής μου

Ασάλευτη κι αλλόκοτη και ξένη

η παρουσία της ώρας έχει μείνει

Οι καιροί περπατούνε στα βήματά μας.

Τίποτε δεν τελειώνει. Δεν είναι να τελειώσει τίποτε.

"Και εγένετο εσπέρα. Και εγένετο πρωί, ημέρα μία"

Μια φωνή ζωντανή

είταν το ρολόγι που χτυπούσε τις ώρες.

Τώρα βαρέθηκε πιά.

Τις άφησε να σμίξουν η μιά με την άλλη, να πεθάνουν

και κείνες μέσα στο χρόνο τον άκαρπο.

Σμίγουν οι νύχτες, σμίγουν οι ώρες κι οι ορίζοντες

σμίγουν και χάνονται

ολόγυρα στο κούφιο σημάδι

Συλλογιούμαι τους καιρούς που θα φέρουν τους άλλους καιρούς

τον ακομμάτιαστο χρόνο τον άγνωστο.

Ξεκινούμε από το θάνατο για να πάμε στο θάνατο

Η κάθε στιγμή είναι ένα φορτίο θανάτου

Όλος ο χρόνος είναι ο θάνατος...

η σιωπή της Μυκήνης,

η πολύχρωμη σιωπή, όπου το προσωπείο

έχει αντικαταστήσει το πρόσωπο

Δεν υπάρχει παρά μόνο το προσωπείο.

Το προσωπείο του χρόνου είναι η αθανασία,

η ανάγκη για ύπαρξη-

να υπάρξουμε, να υπάρξουμε

Ζητιανεύουμε ύπαρξη

ο ένας με το σπαθί,

ο άλλος με το βιβλίο,

ένας τρίτος πηγαίνοντας να σκοτώσει το λιοντάρι της Αφρικής

το πεινασμένο λιοντάρι.

Μονάχα το πεινασμένο λιοντάρι

είναι αληθινό.

Ένα στόμα.

Το προσωπείο σκεπάζει το στόμα.

Αποσπάσματα από ποιήματα του Ι.Μ.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ALLEN GINSBERG

Αποσπάσματα από ποιήματα του Allen Ginsberg (σε μετάφραση Άρη Μπερλή)

1. Από το "Ουρλιαχτό"

Καταυγάζοντας τον ασάλευτο κόσμο του Χρόνου

που πέταξαν τα ρολόγια τους απ' την ταράτσα για να ρίξουν την ψήφο τους υπέρ της Αιωνιότητας έξω απ' το χρόνο , και ξυπνητήρια έπεφταν κάθε μέρα στα κεφάλια τους καθ΄όλη την επόμενη δεκαετία

Ω Καρλ ....τώρα είσαι στ΄αλήθεια μέσα στην απόλυτη μπουγιαμπέσα του χρόνου

2. Από το "κάντις για τη Ναομί Γκίνσμπεργκ"

Πίσω τη ζωή κοιτάζοντας σαν όνειρο, τα χρόνια τα δικά σου και τα δικά μου, που τρέχουν για την Αποκάλυψη, την έσχατη στιγμή

3. Από το "Υμνος"

Κράου, κράου το κάλεσμα του Χρόνου , σχισμένο από πόδι και φτερό μια στιγμή στο Σύμπαν

4. Από το "Άγνοος"

Θέλει να πεθάνει, να τα παρατήσει, να τρελαθεί να το σκάσει στην Αιωνιότητα

5. Από το "Μεσκαλίνη"

Απέραντες θάλασσες περνούν πάνω

από το ρεύμα του χρόνου

ΧΡΟΝΟΣ (4) - ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ

...μαζεύοντας τα έαρα των δευτερολέπτων

Ο χρόνος κεκραμένον φως

Αλληλοτρωγόμαστε εγώ κι ο χρόνος

Ζωή και ποίηση αλληλοσυμπληρώνονται στην αντίθεση χρόνου και αιωνιότητας

Ό,τι βλασταίνει την αλήθεια είναι μονάχα ο ενεστώτας, κανένας αρχαίος

αόριστος ή πεπαλαιωμένος μέλλοντας

Κροταλίζοντας ηλιαχτίδες

αιμορραγεί το ημερολόγιο

Τετέλεσται ! Ο μέγας παρακείμενος του κόσμου

(Αποσπάσματα για το χρόνο από ποιήματα του Νίκου Καρούζου )

ΧΡΟΝΟΣ (3) ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ

....νεκροί που δεν τους πρόλαβε η λύσσα των δευτερολέπτων

εκείνη που σκαρώνει τη διάρκεια, τους μήνες και τα χρόνια,

η τρομερή φαγέδαινα, η κουτσομύτα πλάνη

που δίχως έναστρα φτερά, δίχως μικρόβια

τρώει και τρώει την ανυπαρξία....

(από το ποίημα Γιά χρόνο μονάχα εκλιπαρούσα)

Ο τρόπος που μπαινοβγαίνουμε στις εποχές

και η τεράστια πόα της μοίρας

είναι ο χρόνος

Αχ να τρωγα το φώς! να μην έβλεπα

τα σταυρωτά σίδερα στα ρολόγια...

ο χρόνος είναι ακόμα θάλεγα

βρεγμένη θρυαλλίδα μεσ' στην κόλαση

λεπταίνει ο χρόνος, εξοντώνει η πικρή πολύφυλλη απουσία

τα δευτερόλεπτα στα τέρματα των αριθμών ωσάν μικρόβια

η καταφρόνια της αιωνιότητας

από μόνη της οδηγεί στο πράγματι Αιώνιο

Παρωδία της άχραντης διάρκειας ο χρόνος

κορσέδες τα δευτερόλεπτα

κάθε στιγμή της χαστουκίζει τα ρολόγια

καταρρέουν ελατήρια , ο καιρός παξιμάδια και βίδες

Τύχη και τούτη να βλέπεις το θάνατο στα ρολόγια

Δεν ξέρεις από έλευση ζωής

κάπηλε χτηματία του χρόνου

δεν ξέρεις αριθμοσύνη

...κάπνιζα τις συλλαβές σκοτώνοντας

ζωύφια- δευτερόλεπτα

Αποσπάσματα για το χρόνο -από ποιήματα του Νίκου Καρούζου

ΧΡΟΝΟΣ (2) - ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ

Καινούργιο φέρετρο η καινούργια μέρα

Ο αγέρωχος κόκορας

όταν πλήττει τα χαράματα

Πάλι θα μας κεράσει τα αιωνόβια

δευτερόλεπτα σε όλες τις ποικιλίες

Τεράστια χρονόμετρα μεγεθύνουν

σε σκοτεινούς θαλάμους τα δευτερόλεπτα

λιώνουν οι ώρες υπέροχα

στα χυτήρια του ερέβους

Τι μεσολάβησε στο αέναο παρόν;

Υπάρχει πάντα ο χρόνος

και ιδού το σώμα του καλούμενου χρόνου

σύρεται στο πραιτώριο

Ολοένα εξέχουμε στο χρόνο

ερειπωμένα κόκαλα π' αντέχετε στο χάρο !

Έχουν αρχίσει να με κυκλώνουν επικίνδυνα οι ώρες.

Ακούω τα φυλλώματα σήμερα

γίνηκαν ανήσυχα χορικά.

κι αυτό το πριονίδι του καιρού

με την παράξενη οσμή: τα δευτερόλεπτα

σιγά σιγά σαπίζει....

Βλέπω μοναχά τον ασίγαστο γυρισμό της χλόης

τα τρομερά της ύλης παραληρήματα....

Τον χρόνο πάντα τον αισθάνομαι στην ωμοπλάτη

Μιά τριανταφυλλιά στο φεγγαρόφωτο!

Τι φρίκη, την τρωνε τα δευτερόλεπτα!

Πως να κρατήσουμε απείραχτο το δαίμονα ;

(Αποσπάσματα από ποιήματα του ΝΙΚΟΥ ΚΑΡΟΥΖΟΥ)

ΧΡΟΝΟΣ (1) - ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ

Χώρος δεν είναι έξω απ' το χρόνο

Κορόνα- γράμματα να παίξεις

τις ώρες και τα χρόνια

μόνος με τον έρημο αντίπαλο

έρωτα κέδρε με το άρωμα του φεύγοντος χρόνου

πόσες ακόμα μέρες επίγειες

χρόνια με λίγο-λίγο θάνατο

και περιμένω

τα χρωματιστά πουλιά της αιωνιότητας

να καθίσουν στο δέντρο

ασάλευτα ριζωμένο στην ομορφιά

και τρομαγμένο

Ηλίθιο αγέρι το δικό μου χρόνο θροϊζει

Σα μίσχος άνθους ο χρόνος

αθώα υψούμενος

ψηλά στον ηδυόνειρο χρόνο της λησμονιάς

ώρες με λυπηρά δευτερόλεπτα λένε τη βροχή

Τα όνειρα παίρνουν απ' τον αιώνιο ρόχθο τη λαλιά

και πετώντας ο αδέξιος γλάρος

έχει σβήσει τα όρια

παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος

Γέρνει ο χρόνος του σώματος, γέρνει σε θάνατο

Ο χρόνος πλήθυνε στα μολεμένα σωθικά

είναι γεμάτος μαύρες ημέρες

χρόνος αδηφάγος οπού σε κάνει αυξανόμενο νεκρό

τη ζωή τη στολίζει ο χρόνος

Όλα τα έντομα ψάλλοντας αιωνιότητα ...

Αποσπάσματα από ποιήματα του ΝΙΚΟΥ ΚΑΡΟΥΖΟΥ

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΤΟΥ J.L.BORGES

Χρόνε, φευγαλέο ρίγος...

Άλλος χρόνος δεν υπάρχει από το τώρα, τούτη την κορύφωση

εκείνου που θα' ναι , κι εκείνου που ήταν,

τη στιγμή ακριβώς που πέφτει η σταγόνα στην κλεψύδρα

Οι νυχιές που αφήνουμε

κατά μήκους του χρόνου και του χώρου....

Το εκκρεμές που συνέλαβε ο χρόνος

στην εσχατιά των εξαντλημένων χρόνων

Αιώνες ολόκληρους ; Ψέματα . Αυτή η ύπουλη

έννοια , ο χρόνος, λύκε, εσένα δε σ' αγγίζει.

Δική σου είναι η απόλυτη ύπαρξη, δική σου η ρέμβη,

δική μας , μόνο η άχαρη, ρευστή ζωή

Και ποιός δεν κοντοστάθηκε για λίγο

μπροστά στον αδέκαστο σκοτεινό χρονομέτρη

που συνοδεύει στα δεξιά του Θεού το δρεπάνι

απ' το χέρι του Ντίρερ χαραγμένο;

Κάθε λεπτό νιώθω ν' ακούω μες στην άμμο

τον κοσμικό χρόνο, δηλαδή την ιστορία

που κλείνει στους καθρέφτες της η μνήμη

ή που διαλύεται στα μαγεμένα ύδατα της Λήθης...

ποτάμι και λαβύρινθος ο χρόνος

Ο χρόνος που σκουριάζει τα καράβια στα λιμάνια

Πιστεύουμε πως είμαστε εξόριστοι σ' έναν καιρό εξαντλημένο

Εγώ η στιγμή, να μιλήσω σ΄εσένα, το χρόνο....

Να βλέπεις πως η μέρα ή ο αιώνας είναι σύμβολο

της κάθε μέρας του ανθρώπου και του χρόνου του,

να μεταλλάσσεις την επιδρομή του χρόνου

σε μουσική, σε ψίθυρο και σύμβολο

ο πυκνός λαβύρινθος που μου χτιζαν

οι μέρες μου από τότε ακόμα που ήμουνα παιδάκι ....

Τι σημασία έχει ο χρόνος που κυλάει, όταν έστω και για ένα βράδυ

ένιωσε μέσα του μια έκσταση, μια πληρότητα

μια τάση προς τη μουσική, την πιό εύπλαστη απ' τις μορφές του χρόνου

το πρωί , που μας αφήνει την ψευδαίσθηση κάποιας αρχής

την μουσική, την αινιγματική μορφή του χρόνου

Τα μεσάνυχτα, καθώς θα σκορπάνε τα ρολόγια

άφθονο χρόνο

Είμαι κείνος που, μ' όλες τις φοβερές περιπλανήσεις του,

ποτέ δεν μπόρεσε ν' αποκρυπτογραφήσει τον απλό και μαζί

πολλαπλό αδιάβατο λαβύρινθο του χρόνου

Ο χρόνος παίζει μια παρτίδα δίχως πιόνια

στην αυλή

Τα μόνα πράγματα που αντέχουνε στο χρόνο

είναι εκείνα που δεν υπήρξανε ποτέ

ο χρόνος, που τόσο σύντομος είναι στη μνήμη....

Το υλικό σου είναι ο χρόνος , ο αέναος χρόνος.

Είσαι μία , μία η κάθε στιγμή

Φοβόμουνα επίσης

πως ο σιωπηλός χρόνος του καθρέφτη

θα ξέφευγε από τη συνηθισμένη ροή του

Είμαστε ο χρόνος. Εκείνη είμαστε η περίφημη

παραβολή του σκοτεινού Ηράκλειτου

Αποσπάσματα από διάφορα ποιήματα του J.L.Borges ( σε μετάφραση Δ. Καλοκύρη)

Η ΜΕΡΑ , Η ΝΥΧΤΑ, Ο ΧΡΟΝΟΣ (απόσπασμα)

Να πνίξεις τις καρδιές των ρολογιών καταμεσίς μιας ευχάριστης
μέρας / για να πάψουν να χτυπούν,
από τα πρόσωπα που αγαπάμε να διώξεις το χρόνο
που σωρεύεται πάνω τους,
με φιλιά να εξαλείψεις τις ρυτίδες που με τρομάζουν!

JAROSLAV SEIFERT (μετ. Κάρολος Τσίζεκ)

XAI-KOY (Σκέψεις για το χρόνο και το θάνατο)

Στο σκληρό χώμα
ένα αυλάκι νερό
πάντα ο χρόνος

Οι ζητωκραυγές
πεταμένα κόκκαλα
στο σκύλο χρόνο

Γύψινες μάσκες
τρέχουμε στο σκοτάδι.
Θα ξημερώσει;

Πάνω στο φύλλο
ένα κομμάτι λάσπης:
Η απάντηση

Άγρυπνος νεκρός
καθισμένος στο χώμα,
αυτόπτης μάρτυς

ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ